درمان ویروس HPV

HPV مخفف ویروس پاپیلومای(Human papillomavirus) انسانی است. این ویروس بسیار رایج است و از این ویروس حدود 100 نوع HPV وجود دارد که بر قسمت های مختلف بدن تأثیر می گذارد. از این 100 نوع HPV حدود 30 نوع آن می تواند اندام تناسلی از جمله فرج، واژن، دهانه رحم، آلت تناسلی، بیضه و همچنین مقعد را تحت تأثیر قرار دهد. در بین این 30 نوع ویروس HPV حدود 14 نوع خطرناک در نظر گرفته شده اند چرا که منجر به سرطان دهانه رحم می شوند.

HPV چگونه منتقل می شود؟

ویروس HPV از طریق داشتن رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی با فردی که مبتلا به ویروس HPV است منتقل میشود. HPV حتی زمانی که فرد آلوده علائم و نشانه هایی نداشته باشد، نیز منتقل می شود.

هر کسی که از نظر جنسی فعال است ممکن است به HPV مبتلا شود، حتی اگر تنها با یک نفر رابطه جنسی داشته باشد. ممکن است علائم HPV سال ها پس از رابطه جنسی با فردی که مبتلا به این بیماری بوده است، بروز پیدا کند، این موضوع باعث می شود که ندانید اولین باری که به این عفونت مبتلا شده اید چه زمانی بوده است.

آیا ویروس HPV مشکلات سلامتی ایجاد می کند؟

در بیشتر موارد، HPV به خودی خود از بین می رود و هیچ مشکلی برای سلامتی ایجاد نمی کند؛ اما وقتی اچ پی وی از بین نرود، می تواند منجر به مشکلات سلامتی مانند زگیل تناسلی و سرطان شود.

زگیل های تناسلی معمولاً به صورت یک برآمدگی کوچک یا گروهی از برآمدگی ها در ناحیه تناسلی ظاهر می شوند. آنها می توانند کوچک یا بزرگ، برجسته یا مسطح یا شکل گل کلم باشند. پزشک معمولاً می تواند با بررسی ناحیه تناسلی زگیل را تشخیص دهد.

آیا HPV باعث سرطان می شود؟

HPV می تواند باعث سرطان دهانه رحم و سایر سرطان ها از جمله سرطان در فرج، واژن، آلت تناسلی یا مقعد شود. همچنین این ویروس می تواند باعث ایجاد سرطان دهان و حلق شود.

انواع HPV که می توانند باعث بروز علائم زگیل تناسلی شوند با انواع HPV که منجربه سرطان می شوند متفاوت اند.

هیچ راهی وجود ندارد که دقیقا بدانیم افرادی که HPV دارند به سرطان یا سایر مشکلات سلامتی مبتلا می شوند یا خیر. افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند (از جمله افراد مبتلا به HIV/AIDS) ممکن است کمتر بتوانند با HPV مبارزه کنند در نتیجه ممکن است بیشتر به مشکلات سلامتی ناشی از HPV رو به رو شوند.

چگونه می توانم از ویروس HPV و مشکلات سلامتی ناشی از آن جلوگیری کنم؟

برای کاهش خطر ابتلا به HPV می توانید چندین کار انجام دهید:

• واکسن بزنید، واکسن HPV بی خطر و موثر است.

• غربالگری سرطان دهانه رحم را انجام دهید. غربالگری معمولا در زنان 21 تا 65 سال می تواند از سرطان دهانه رحم جلوگیری کند.

• اگر از نظر جنسی فعال هستید:

• هر بار که رابطه جنسی دارید از کاندوم لاتکس به روش صحیح استفاده کنید. این کار می تواند احتمال ابتلا به HPV را در شما کاهش دهد؛ اما HPV می تواند مناطقی را که توسط کاندوم پوشانده نشده است آلوده کند؛ بنابراین کاندوم ممکن است به طور کامل از شما در برابر ابتلا به HPV محافظت نکند.

• تنها یک شریک جنسی داشته باشید.

• از رابطه با کسانی که چندین شریک جنسی دارند خود داری کنید.

واکسن HPV

واکسن HPV به پیشگیری از گونه هایی از ویروس HPV که باعث ایجاد زگیل تناسلی، مقعدی یا دهانی و همچنین برخی سرطان ها میشوند، کمک می کند.

سه واکسن HPV، سرویکس (Cervarix)، گارداسیل (Gardasil) و گارداسیل 9(Gardasil9) توسط سازمان غذا و دارو تایید شده است.

جدیدترین واکسن HPV، Gardasil 9 است که برای استفاده در مردان و زنان سنین 9 تا 45 سال برای محافظت در برابر سرطان دهانه رحم و زگیل های تناسلی تأیید شده است. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها، واکسیناسیون HPV را برای دختران و پسران 11 و 12 ساله توصیه می کنند، اگرچه می توان آن را در سن 9 سالگی نیز انجام داد. تزریق واکسن HPV برای دختران و پسران قبل از تماس جنسی بسیار هوشمندانه است.

هنگامی که فردی به HPV آلوده می شود، واکسن ممکن است موثر نباشد یا اصلاً کار نکند همچنین تاثیر واکسن در سنین پایین بهتر از افراد مسن است در صورتی که قبل از عفونت فرد تزریق شود، واکسن می تواند در اکثر موارد از ابتلا به سرطان دهانه رحم جلوگیری کند.

چه کسی باید واکسینه شود؟

واکسیناسیون HPV در سن 11 یا 12 سالگی و برای همه تا سن 26 سالگی توصیه می شود.

واکسیناسیون برای افراد بالای 26 سال توصیه نمی شود. با این حال، برخی از بزرگسالان 27 تا 45 ساله که هنوز واکسینه نشده اند، ممکن است پس از صحبت با پزشک خود در مورد خطر ابتلا به عفونت های جدید HPV و مزایای احتمالی واکسیناسیون، تصمیم به دریافت واکسن HPV بگیرند.

واکسیناسیون HPV در این محدوده سنی مزایای کمتری را به همراه دارد. اکثر بزرگسالان فعال جنسی قبلاً در معرض HPV قرار گرفته اند. در هر سنی، داشتن شریک جنسی جدید یک عامل خطر برای ابتلا به عفونت HPV جدید است. افرادی که در حال حاضر در یک رابطه طولانی مدت و متقابل تک همسری هستند به احتمال زیاد به عفونت HPV جدید مبتلا نمی شوند.

درمان ویروس HPV در خانم‌ ها

درحال حاضر روش قطعی برای از بین بردن ویروس HPV در زنان وجود ندارد و راه‌های موجود، در درمان علائم بیماری موثرند. در صورتی که بیمار به سرطان ناشی از عفونت پاپیلومای انسانی مبتلا شود؛ توسط آزمایشات و تست پاپ اسمیر قابل تشخیص خواهد بود، در این شرایط پزشک برای بیمار، برنامه درمانی مناسب در نظر می‌گیرد، درصورت تشخیص به‌موقع سرطان، امکان درمان وجود دارد.

در بعضی موارد ویروس از نوع کم‌خطر بوده و منجر به زگیل تناسلی می‌شود. وجود زگیل تناسلی بی خطر است و خود به خود از بین می‌رود اما اگر ترس از ابتلای شریک جنسی به این ویروس را دارید، می‌توانید با یکی از روش‌های زیر آن را از بین ببرید. توجه داشته باشید که با درمان اچ پی وی، ویروس از بدن خارج نمی‌شود و تنها علائم آن از بین می‌رود.

لیزردرمانی

یکی از بهترین روش‌های از بین بردن زگیل تناسلی، لیزردرمانی است. در این روش، نور فروسرخ به طور مستقیم روی زائده پوستی تابانده می‌شود و آن را از بین می‌برد. این روش به دلیل سهولت و سرعت بالا، مورد استقبال بیماران قرار گرفته است. درمان در یک جلسه، درد و خونریزی اندک پس از انجام جراحی، قابل استفاده در دوران بارداری و … از مزایای لیزردرمانی است.

الکتروکوتر

Electro cauterization یا همان الکتروکوتر، یک روش جراحی، برای از بین بردن زگیل تناسلی است. در روش الکتروکوتر، پزشک از جریان الکتریسیته برای از بین بردن زائده پوستی استفاده می‌کند. جلوگیری از عفونت، حذف رشد زگیل، از بین بردن بافت غیرطبیعی، جلوگیری از خونریزی بعد از عمل و…. از مزایای این روش است.

سرما درمانی

سرما درمانی یا فریز کردن روشی دیگر برای از بین بردن زگیل تناسلی است. در این روش که معمولا توسط متخصص جراح عمومی انجام می‌شود؛ دی اکسید کربن یا نیتروژن مایع با دمای -196 روی موضع اعمال می‌شود. زمان کریوتراپی برای درمان حدود 20 دقیقه و در صورت زیاد بودن تعداد زگیل‌ها 2 تا 3 جلسه به‌طول می‌انجامد.

جراحی

گاهی پزشک راه درمان زگیل تناسلی را عمل جراحی میداند. در این شیوه، با استفاده از چاقوی جراحی، زگیل‌های قابل رویت در ناحیه تناسلی را جدا می‌کند. در قسمت‌هایی مانند دهانه رحم که دسترسی به آن‌ها سخت تر است پزشک با جراحی الکتروسرجیکال قوسی (LEEP)  اقدام به انجام این کار می‌کند.

درمان ویروس HPV در آقایان

در حال حاضر روش قطعی برای از بین بردن ویروس HPV در مردان و زنان وجود ندارد؛ اما تقویت سیتم ایمنی باعث افزایش توانایی بدن برای مقابله و از بین بردن این ویروس می‌شود. روش‌های تقویت سیستم ایمنی بدن شامل خواب منظم و به اندازه، ورزش، استراحت کافی، تغذیه سالم و… است. درصورتی که مردان به سرطان ناشی از ویروس hpv مبتلا شوند؛ پزشک معالج برای درمان آن، یک برنامه درمانی تعیین کرده و روشی مناسب مثل جراحی، شیمی درمانی و… به‌کار می‌برد. در صورتی که عفونت پاپیلومای انسانی، عامل زگیل تناسلی باشد؛ می‌توان آن را در مردان همانند زنان از روش‌های زیر درمان کرد.

• سرمادرمانی

• لیزردرمانی

• جراحی

• الکتروکوتر و…

روش هایی برای رفع علائم HPV

درمان ویروس HPV بدون از بین بردن عفونتی که در بدن وجود دارد امکان پذیر نیست. درمان هایی وجود دارند که در رفع زگیل های تناسلی موثر هستند، اما توانایی درمان عامل اصلی بروز آن ها را نداشته و تاثیر آن ها به صورت موقت است؛ یعنی زگیل تناسلی پس از درمان ممکن است دوباره ظاهر شود. تنها راه توقف ویروس HPV صبر کردن تا زمانی است که سیستم ایمنی، ویروس را به طور کامل در بدن از بین ببرد و بدن را از ویروس HPV پاک کند. روش های زیر برای رفع علائم ویروس HPV به کار میروند:

دارو های موضعی

دارو‌های زیادی برای درمان زگیل تناسلی وجود دارند، که ممکن است پزشک برای درمان بیمار، از آن‌ها کمک بگیرد. معمولا دارو‌هایی که برای درمان اچ پی وی، در دارو‌خانه‌ها وجود دارد به دو صورت پماد و محلول هستند. محلول اسیدسالیسلیک، پماد پودوفیلین، پماد آلدارا، محلول پودوفیلاکس و… نمونه‌ای از دارو‌های موضعی هستند؛ که در ادامه به بررسی بیش‌تر آن‌ها می‌پردازیم. این توضیحات فقط جهت آگاهی شما عزیزان است و برای مصرف آن‌ها بهتر است با پزشک مشورت کنید.

پماد پودوفیلین

این پماد با متوقف کردن تکثیر سلول‌ها، زگیل تناسلی را کنترل می‌کند. این دارو خاصیت آنتی بیوتیکی دارد و به شیوه نکروز موضعی، یا همان مرگ سلول‌های آسیب دیده، ویروس را متوقف و زگیل تناسلی را از بین می‌برد.

محلول پودوفیلاکس

محلول پودو فیلاکس روشی دیگر برای درمان زگیل تناسلی است. این دارو به دو صورت محلول و ژل در داروخانه‌ها موجود است. البته توجه داشته باشید که مصرف آن محدودیت‌هایی نیز دارد؛ برای مثال، استفاده از آن در ناحیه مخاطی، دهان و داخل واژن منع شده است.

پماد آلدارا

پماد آلدارا برای درمان بیماری، به شیوه‌ای دیگر عمل می‌کند. آلدارا با افزایش قدرت سیستم ایمنی در بدن، با بیماری مقابله می‌کند. این دارو برای کودکان زیر 12 سال توصیه نمی‎‌شود. همچنین استفاده از آن هنگام تماس جنسی توصیه نمی‌شود. مدت زمان درمان، با استفاده از این پماد، 16 هفته به طوری که در هر هفته سه دفعه از آن استفاده شود؛ تعیین شده است.

محلول اسیدسالیسیلیک

محلول اسید سالیسلیک، دارویی اسیدی است؛ که زگیل‌ها و بافت آسیب دیده را در خود حل کرده و از بین می‌برد. مدت زمان نتیجه گرفتن از این درمان، طولانی بوده و شیوه اسفاده از آن، استعمال به صورت موضعی است. تماس آن با چشم، دهان و بینی منع شده، و بهتر است از تماس محلول با این نواحی جلوگیری کنید.

لیزر درمانی

در روش درمان لیزری پزشک با استفاده از پرتوی نور و رساندن حرارت به زگیل ها، گلبول های قرمز موجود در آن ها را از بین میبرد درنتیجه با نرسیدن جریان خون زگیل ها از بین میروند. در این روش، پرتو‌های فرو سرخ، مستقیما روی ناحیه هدف تابیده می‌شوند، و به صورت تهاجمی، روی زگیل اثر می‌گذارند. لیزر درمانی، در 90 درصد افراد بدون هیچ عارضه‌ای انجام شده و حتی برای درمان خانم‌های باردار نیز مناسب است.

الکتروکوتر

در این روش پزشک از جریان الکتریکی کم ولتاژ برای سوزاندن زگیل ها استفاده می‌کند. در صورتی که زگیل ها زیاد باشند ممکن است نیاز باشد که بیمار بیهوش شود در غیر این صورت پزشک از بی حسی موضعی استفاده میکند. با استفاده از این روش از ایجاد بافت غیر طبیعی، خونریزی و عفونت جلوگیری می‌شود.

تزریق اینترفرون

از آنجایی که تزریق اینترفرون عوارض زیادی دارد به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سرما درمانی (کرایو تراپی)

در روش سرما درمانی پزشک از نیتروژن مایع برای منجمد کردن زگیل استفاده می‌کند. پس از سرما درمانی پوست اطراف و روی زگیل تاول میزند و طی مدت 7 تا 14 روز بهبود پیدا میکند.

جراحی

جراحی اخرین گزینه درمانی است که برای برداشتن زگیل به کار میرود در این روش پزشک زگیل را با استفاده از برش برداشته و جای آن را بخیه میزند.

اگر به هر دلیلی نمیتوانید برای تشخیص ویروس HPV یا درمان آن به بیمارستان و سایر مراکز درمانی مراجعه کنید میتوانید از سرویس آزمایش HPV در منزل پلتفرم خدمات پرستاری آسانیسم استفاده کنید.

جمع بندی

HPV شایع ترین بیماری مقاربتی در جهان است. HPV می تواند پر خطر یا کم خطر باشد به طوری که برخی از انواع HPV ممکن است باعث بروز زگیل تناسلی یا سرطان شوند.

پزشک نمی تواند به طور مستقیم ویروس HPV را در زنان و مردان درمان کند، اما می تواند علائم فرد را از طریق روش هایی مانند جراحی، کرایوتراپی یا کرم و محلول ها درمان کند. توصیه میشود که همه کودکان 11 تا 12 سال یا بیشتر واکسن HPV خود را تزریق کنند تا از این عفونت جلوگیری شود.